0.15 Önemli Sayılar: sınavda çıkan sayılar ve pratik hesaplar
Teori kitabının farklı bölümlerinde hız, mesafe, lastik, ağırlık ve alkol gibi konularda birçok sayı karşınıza çıkar. Bu sayfa yeni bir konu öğretmekten çok, mevcut derslerde geçen sayısal bilgileri tek yerde görmenizi ve gerektiğinde hızlıca tekrar etmenizi sağlar.
Bu bölümün amacı: “Sayıyı” ezberlemek değil; sınav senaryosunda doğru uygulamak.
dikkat edilmesi gereken: Kuralın “nerede geçerli” olduğu sorulur (şehir/kırsal/otoyol/park/ışık vb.).
Strateji: Tablo + mini hesap + kısa tekrar.
1) Fren Mesafeleri (perfekt koşullar)
📌 Not Bu tablolar “ideal (perfekt) koşullar” içindir. Islak, buzlu, yokuş, yorgunluk, eski lastik vb. her şey mesafeyi artırır.
| Hız (km/h) | Fren Mesafesi (m) |
|---|---|
| 30 | 4,5 |
| 50 | 12,5 |
| 70 | 24,5 |
| 90 | 40,5 |
| 100 | 50 |
| 110 | 60,5 |
Bu sayıyı nasıl yorumlamalısınız
- Hız arttıkça fren/durma mesafesi çok hızlı büyür. Sınav senaryosunda “tabla hızına rağmen” hızı düşürmek doğru olabilir.
- En sık soru: “Hız 50 → fren mesafesi kaç?” gibi doğrudan sorular + “kaygan zeminde ne olur?” yorum soruları.
Durma, Reaksiyon ve Fren mesafesi ile ilgili daha detaylı bilgi için bu sayfayı ziyaret edebilirsiniz.
2) Durma Mesafeleri (perfekt koşullar)
| Hız (km/h) | Durma Mesafesi (m) |
|---|---|
| 30 | 13,5 |
| 50 | 27,5 |
| 70 | 45,5 |
| 90 | 67,5 |
| 100 | 80 |
| 110 | 93,5 |
Kısa not
- Durma mesafesi = Reaksiyon + Fren
- Ortalama tepki süresi 1 saniye kabul edilir (yorgunluk/telefon vb. ile artar).
Daha detaylı bilgi için bu sayfayı ziyaret edebilirsiniz.
3) Zaman Kazancı (10 km için)
| Ortalama hız artışı | Zaman kazancı (10 km’de) |
|---|---|
| < 90 km/h | 1 dakika |
| > 90 km/h | 30 saniye |
Sorularda nasıl kullanılabilir
- “Hızı 10 km boyunca artırırsan ne kadar zaman kazanırsın?” gibi “mantık” soruları.
- Mesaj: risk büyür, kazanç küçüktür (özellikle 90 km/h üstünde).
Daha detaylı bilgi için: https://www.ehliyetsinavi.se/isvec-ehliyeti-icin-turkce-dersler/
4) Hız Dönüşümü (km/h → m/s)
Formül km/h ÷ 3,6 = m/s
| Hız (km/h) | Hız (m/s) |
|---|---|
| 10 | 3 |
| 20 | 6 |
| 30 | 8 |
| 40 | 11 |
| 50 | 14 |
| 60 | 17 |
| 70 | 19 |
| 80 | 22 |
| 90 | 25 |
| 100 | 28 |
| 110 | 31 |
| 120 | 33 |
Dikkat edilmesi gereken nokta
- “1 saniyede kaç metre gidersin?” soruları için m/s dönüşümü işe yarar.
- Örn: 100 km/h ≈ 28 m/s → 1 saniyede ≈ 28 m (reaksiyon mesafesi mantığı).
Kaynak dersler: https://www.ehliyetsinavi.se/isvec-ehliyeti-icin-turkce-dersler/
5) Araç Boyutları, Ağırlık, Römork, Lastik, Muayene
| Özellik | Değer | Sınav notu |
|---|---|---|
| Maks. yolcu sayısı | 9 kişi (sürücü + 8) | B ehliyeti kapsamı |
| Maks. toplam ağırlık | 3 500 kg | B sınıfı için temel limit |
| Maksimum genişlik | 260 cm | Bazı boyut soruları doğrudan gelir |
| Maksimum uzunluk | 24 m | Genel maksimum (kombinasyonlarda önemli) |
| Yan çıkıntı limiti | 20 cm her iki yan | Yük taşımada |
| Çatı yükü limiti | Araç üreticisine göre | 50–100 kg evrensel bir yasal sınır değildir; araç kılavuzunu/teknik veriyi kontrol edin. |
| Hafif römork (lätt släp) | ≤ 750 kg veya araç+römork toplam totalvikt ≤ 3 500 kg | 750 kg’dan ağır bir römork da B ehliyeti açısından “lätt släp” olabilir. |
| Frenli römork azami hız | 80 km/h | Genel azami hız; daha düşük işaret/teknik sınırlar ayrıca geçerlidir. |
| Frensiz römork azami hız | 40 km/h veya belirli koşullarda 80 km/h | Totalvikt ≤750 kg olmalı; 80 km/h için römorkun ilgili ağırlığı otomobilin tjänstevikt’inin yarısını aşmamalıdır. |
| Çekme hızı | ≤ 30 km/h | Aracı “çekerek” götürme |
| Çekme halatı işaretleme | > 2 m ise zorunlu | Görünür işaret (bez/flag) |
| Geçici yedek teker azami hız | Lastik/araç üzerindeki etikete göre | 80 km/h sık görülür ancak evrensel sabit değer değildir. |
| Yaz lastiği diş derinliği | ≥ 1,6 mm | Yasal minimum |
| Kış lastiği diş derinliği | ≥ 3 mm | Yasal minimum |
| Fren hidroliği değişimi | Üretici/bakım planına göre | “Her 2 yılda” evrensel bir yasal kural değildir. |
| Emniyet kemeri | Kemer bulunan koltuklarda herkes kullanır | Sürücü, 15 yaşından küçük yolcunun kemer/uygun koruma sistemi kullanmasını sağlar. |
| Çocuk koruma sistemi | < 135 cm | 135 cm’den kısa çocuklar uygun özel koruma sistemi kullanmalıdır. |
| İlk araç muayenesi | En geç 36 ay sonra | Aracın ilk trafiğe çıkış ayından itibaren. |
| İkinci araç muayenesi | İlk muayeneden en geç 24 ay sonra | Takvimde “5. yıl” diye sabitlemeyin; süre ilk muayeneden hesaplanır. |
| Sonraki muayeneler | Önceki muayeneden en geç 14 ay sonra | Her yeni süre, yapılan son muayenenin ayından hesaplanır. |
Bu bilgiler sorularda nasıl kullanılabilir
- Doğrudan değer sorusu: “Kış lastiği min diş derinliği?”
- Senaryo sorusu: “Frensiz römorkla 70 km/h gider mi?” → hayır (40 sınırı).
- Karışıklık: “B ehliyetiyle kaç yolcu?” → 9 kişi (sürücü dahil).
Daha detaylı bilgi: https://www.ehliyetsinavi.se/isvec-ehliyeti-icin-turkce-dersler/
Resmî kaynaklar: Transportstyrelsen — Personbil med släp · Släpvagn/husvagn hız ve ağırlık kuralları · Kontrollbesiktning · Bältesregler
6) Alkol ve İnsan Faktörü (kritik sayılar)
| Konu | Bilgi | Sınav mesajı |
|---|---|---|
| Yasal alkol sınırı (rattfylleri) | 0,2 ‰ | Yasal eşik; güvenli sürüş için “az alkol” diye güvenli bir seviye yoktur. |
| Ağır alkollü sınır (grovt) | 1,0 ‰ | Grovt rattfylleri için önemli yasal eşiklerden biridir. |
| Tek araç kazalarında alkol riski | Yıla ve veri setine göre değişir | Sabit yüzde ezberlemeyin; alkolün riski ciddi biçimde artırdığını öğrenin. |
| Alkole bağlı ölüm oranı | Yıla göre değişir | 20–30% gibi oranları kalıcı sınav kuralı olarak ezberlemeyin. |
| Genç sürücü + alkol riski | Çok yüksek; sabit “900 kat” kuralı değildir | Yaş, deneyim ve alkol birlikte riski büyütür. |
| Reaksiyon süresi hesabı | ≈ 1 saniye (pratik varsayım) | Gerçek tepki süresi kişiye ve koşula göre değişir; yasal sabit değildir. |
| Görsel bilginin önemi | Sürücü için baskın bilgi kaynağı | %90 gibi tek bir oranı sabit kural olarak ezberlemeyin. |
| İnsan faktörü | Birçok kazada önemli rol oynar | %60 gibi tek bir oran veri setine göre değişebilir. |
6.1 Alkolün etkileri (BAC ‰ aralığı)
| BAC (‰) | Yaklaşık etki (kişiden kişiye değişir) |
|---|---|
| 0,1–0,4 | Dikkat, muhakeme ve tepki performansı bozulmaya başlayabilir; bu aralık “güvenli sürüş” anlamına gelmez. |
| 0,4–1,0 | Tepki süresi uzayabilir; koordinasyon, dikkat ve görsel değerlendirme daha belirgin bozulur. |
| 1,0–2,0 | Denge, koordinasyon ve bilinç düzeyi ciddi biçimde etkilenebilir. |
| 2,0–3,5 | Ağır zehirlenme, bilinç kaybı ve hayati risk görülebilir. |
| 3,5–5,0 | Koma ve ölüm riski çok yüksektir. |
Bu tabloda neyi ezberlemelisiniz?
Yasal eşikler ile tıbbi etkileri ayırın. 0,2 ‰ rattfylleri ve 1,0 ‰ grovt rattfylleri açısından kritik yasal değerlerdir; diğer etki aralıkları kişiden kişiye değişen yaklaşık açıklamalardır.
Kısa not
- “Ben iyi hissediyorum” sınavda geçerli argüman değildir. ‰ değerleri ve güvenlik temel alınır.
Daha detaylı bilgi: https://www.ehliyetsinavi.se/isvec-ehliyeti-icin-turkce-dersler/
7) Çevre ve Yakıt – eco-driving sayıları
| Konu | Değer | Neden önemli |
|---|---|---|
| Motor freni / gazı erken bırakma | Araç ve şanzımana göre | Sabit 1 500–1 600 rpm kuralı yoktur; erken öngörü ve uygun vites önemlidir. |
| Motor/araç ısıtma | Araç, ısıtıcı ve hava koşuluna göre | −15/0/+10°C için sabit süre ezberlemeyin; üretici talimatını izleyin. |
| Katalizör verimliliği | Teknoloji ve çalışma koşuluna göre | %80–95 evrensel sabit sınav değeri değildir. |
| Katalizör çalışma sıcaklığı | Sisteme göre değişir | 400–600°C evrensel sabit sınav değeri değildir; soğuk çalıştırmada arıtım daha düşük olabilir. |
| Klima kullanımı | Tüketimi artırabilir | Artış oranı araç, sıcaklık ve kullanım koşuluna göre değişir. |
| Tavan kutusu (takbox) | Hava direnci ve tüketimi artırabilir | %10 sabit değer değildir; hız, kutu ve araç şekline göre değişir. |
Sınavda soru tarzı
- “Hangisi yakıt tüketimini artırır?” → klima (%5–10), takbox (%10).
- “Katalizör ne zaman etkili?” → çalışma aralığı 400–600°C, verim %80–95.
Daha detaylı bilgi: https://www.ehliyetsinavi.se/isvec-ehliyeti-icin-turkce-dersler/
8) Şehir içi sürüş – kritik sayılar
| Konu | Değer | Not |
|---|---|---|
| Temel hız sınırı (tabela yoksa ipucu) | 50 km/h | Tabela her zaman öncelikli |
| Yaya ile çarpışmada 30 km/h | Risk 50 km/h’ye göre belirgin biçimde daha düşüktür | %10 gibi tek bir oranı yasal/sabit değer olarak ezberlemeyin. |
| Yaya ile çarpışmada 50 km/h | Ağır yaralanma/ölüm riski çok daha yüksektir | %80 gibi tek bir oran çalışma yöntemine göre değişebilir. |
| Otobüs durağı park yasağı | 20 m önce, 5 m sonra | Özellikle sorulur |
| Yaya geçidine park yasağı | 10 m önce | Klasik soru |
Sık hata
- Otobüs durağı mesafesini “10 m” sanmak. Bu derste: 20 m önce, 5 m sonra.
Daha detaylı bilgi: https://www.ehliyetsinavi.se/isvec-ehliyeti-icin-turkce-dersler/
9) Kırsal sürüş – işaretler, üçgen, ray, ölçüler
| Konu | Değer | Not |
|---|---|---|
| Yol boşluğu (yükseklik) | 4,5 m | Alt geçit/üst yapı soruları |
| Temel hız sınırı (tabela yoksa ipucu) | 70 km/h | Tabela her zaman öncelikli |
| Kenar dikmeleri aralığı | Yol tasarımına göre değişebilir | 50/100 m değerlerini evrensel yasal sabit olarak kullanmayın. |
| Uyarı üçgeni | Diğer sürücüleri zamanında uyaracak uzaklıkta | 50–100 m pratik örnek olabilir; kanunda tek bir sabit metre kuralı olarak ele almayın. |
| Uyarı üçgeni – tepe/viraj | Tehlike görülmeden önce fark edilecek yerde | Gerekirse 100 m’den de uzağa; temel amaç erken uyarıdır. |
| Ray geçidine park yasağı | 30 m önce ve sonra | Klasik sınav sayısı |
Sınavda nasıl gelir
- “Reflektör üçgeni kaç metre?” (50–100 / görüş engelinde 100)
- “Ray geçidine park?” → 30 m kuralı
Daha detaylı bilgi: https://www.ehliyetsinavi.se/isvec-ehliyeti-icin-turkce-dersler/
10) Karanlıkta görünürlük: yaklaşık eğitim değerleri
Bu mesafeler yaklaşık eğitim değerleridir; far teknolojisi, yol, hava, kıyafet ve reflektör kalitesine göre gerçek görünürlük değişir. Yasal sabit mesafe gibi ezberlemeyin.
| Durum | Yaklaşık eğitim mesafesi |
|---|---|
| Kısa far – koyu kıyafet | 25 m |
| Kısa far – açık kıyafet | 60 m |
| Kısa far – reflektörlü | 125 m |
| Uzun far – koyu kıyafet | 150 m |
| Uzun far – açık kıyafet | 300 m |
| Uzun far – reflektörlü | 450 m |
10.1 Kış lastiği ve çivili lastik (tarih aralıkları)
| Konu | Tarih |
|---|---|
| Kış lastiği zorunluluğu | 1 Aralık–31 Mart, vinterväglag varsa |
| Hafif araçlarda minimum kış dişi | 3 mm |
| Çivisiz kış lastiği | Alptopp/snöflinga (3PMSF) işareti taşımalıdır |
| Çivili lastik kullanımı | 1 Ekim–15 Nisan; kış koşulu varsa/öngörülüyorsa bu dönem dışında da kullanılabilir |
Sınavda soru tarzı
- “Kısa farla reflektörlü yaya kaç m?” → 125 m
- “Çivili lastik hangi tarihlerde yasak?” → 16 Nisan–30 Eylül
- “Kış lastiği zorunlu tarih?” → 1 Aralık–31 Mart (kış koşulu varsa)
Daha detaylı bilgi: https://www.ehliyetsinavi.se/isvec-ehliyeti-icin-turkce-dersler/
Resmî kaynak: Transportstyrelsen — Vinterdäck
11) 2025 yol trafik kazaları: resmî istatistik (Trafikanalys)
Not Bu bölüm “bilgi & farkındalık” amaçlıdır. İstatistik soruları bazen “genel kültür” şeklinde gelebilir.
| Kategori | Sayı |
|---|---|
| Toplam ölü | 203 |
| Ağır yaralı | 1 529 |
| Hafif yaralı | 11 467 |
| Korunan yol kullanıcıları (personbil/lastbil/buss) içinde ölen | 108 |
| Korunmasız yol kullanıcıları içinde ölen | 95 |
| Ölen yayalar | 27 |
| Ölen bisikletliler | 25 |
| Ölen mopedliler | 4 |
| Viltolycka sayısı | 70 000’den fazla (raporlanan) |
Sınav bağlantısı
- İstatistikten çok “neden?” sorulur: hız, alkol, dikkat, gece, yaban hayvanı riski.
Resmî kaynak: Trafikanalys — Vägtrafikskador 2025
İsveççe kavramlar (SV) — Türkçe (bu derste geçenler)
| İsveççe (SV) | Türkçe | Kısa not |
|---|---|---|
| Bromssträcka | Fren mesafesi | İdeal koşul dışında büyür |
| Reaktionssträcka | Reaksiyon mesafesi | Tepki süresi ~1 sn |
| Stoppsträcka | Durma mesafesi | Reaksiyon + fren |
| Mönsterdjup | Diş derinliği | Yaz 1,6 / Kış 3,0 |
| Vinterdäck | Kış lastiği | 1 Ara–31 Mar (kış koşulu) |
| Dubbade däck | Çivili lastik | 16 Nis–30 Eyl yasak |
| Varningstriangel | Reflektör üçgen | 50–100 m / görüş engeli 100 m |
| Rattfylleri | Alkollü araç kullanma | 0,2‰ sınır |
| Grovt rattfylleri | Ağır alkollü sürüş | 1,0‰ |
| Besiktning | Araç muayenesi | 36 ay → ilk muayeneden 24 ay → sonra en geç 14 ay |